Home > Prikbord > Pers > 18 november 2004 : Geen gevaarlijk afval in bouwmaterialen
Persbericht
18 november 2004: Geen gevaarlijk afval in bouwmaterialen
‘Geen gevaarlijk afval in bouwmaterialen!’
VIBE vzw reageert op berichten ‘ontploft’ beton
Antwerpen, 18 november 2004, De jongste dagen was er in de media nogal wat aandacht voor ‘ontploffend beton’; een aantal probleemgevallen met beton waarin afvalstoffen verwerkt worden werden getoond op tv en in de kranten. Er was in de getoonde gevallen sprake van tientallen tot honderden gaten in muren, door afbrokkelend beton. De oorzaak is niet helemaal bekend. Maar volgens een labo-onderzoek dat een Waalse architect liet uitvoeren, zou het beschadigde beton in elk geval zware metalen bevatten zoals lood, zink, chroom, arseen enz…
Voor VIBE vzw, het Vlaams Instituut voor Bio-Ecologisch bouwen en wonen, een zoveelste bewijs van haar stelling dat afval niet thuishoort in bouwmaterialen. VIBE heeft het daarbij niet alleen over technische problemen, maar in de eerste plaats over gezondheidsgevaren.
‘Dit verwondert ons helemaal niet.’ zegt Peter Thoelen van het VIBE. ‘Al jaren zeggen we dat bouwmaterialen in de eerste plaats samengesteld moeten zijn uit gezonde en milieuverantwoorde grondstoffen. Voor ons zijn dat vooral natuurlijke grondstoffen. Afvalstoffen horen daar meestal niet bij’.
Hoewel sommigen in de industrie graag afvalstoffen verwerken in bijvoorbeeld bouwmaterialen, heeft dat volgens VIBE niets te maken met ecologisch of duurzaam bouwen. Peter Thoelen: ‘Natuurlijk goochelt de industrie hier graag mee. Op die manier kunnen ze zelfs zeggen dat ze ecologisch bezig zijn, want ze ruimen toch problematisch afval op? Maar we kunnen het niet genoeg herhalen: vele afvalstoffen zijn schadelijk voor de gezondheid, en dat geldt zeker voor zware metalen’.
Voorbeeldprojecten
Ook in een aantal voorbeeldprojecten van ‘duurzaam’ bouwen heeft men ‘slibstenen’ verwerkt. Die zijn samengesteld uit de helft klei en de helft ruimingsslib. In dat ruimingsslib (uit het sterk vervuilde Antwerpse riviertje ’t Schijn) zitten ook zware metalen. Volgens de fabrikanten zitten die geďmmobiliseerd of ingebakken in het materiaal en dus onschadelijk. VIBE is het daar niet mee eens. ‘Ja, ik weet het,’ zegt Peter Thoelen’, ‘in een paar projecten zijn die slibstenen toegepast. In de projecten waar wij bij als adviseur betrokken waren, hebben we dan ook negatief geadviseerd over die slibstenen. Kan best zijn dat het afval erin geďmmobiliseerd is, er zijn ook ‘uitloogproeven’ op gedaan. Maar die uitloogproeven testen niet welk effect het materiaal op de menselijke gezondheid heeft. Bijvoorbeeld voor arbeiders die de stenen moeten kappen, slijpen enz… Die ademen dan rechtstreeks zware metalen in. Bovendien: wat als die stenen later afgebroken worden? Dan komen die zware metalen toch weer via het puingranulaat in de bodem terecht. Dit zorgt alleen maar voor een verdere oncontroleerbare verspreiding van gevaarlijk afval…’.
Eigen schuld
De afgelopen dagen beweerden vertegenwoordigers van de betonindustrie dat een aantal fabrikanten in de jaren ’90 inderdaad ‘een beetje naďef’ minderwaardige granulaten gebruikt hebben. ‘Dat is helemaal niet een beetje naďef’, reageert Peter Thoelen, ‘dat is zelfs heel bewust. Mogelijk dat een aantal individuele fabrikanten onwetend geweest zijn en te goeder trouw gehandeld hebben. Maar niet iedereen is onschuldig. Als sinds de jaren ’70 zeggen we dat er ten eerste zo weinig mogelijk chemische toeslagstoffen en ten tweede zo weinig mogelijk afvalstoffen in huis verwerkt mogen worden. De federaties in de bouwsector kennen ons standpunt, maar hebben ons vaak als extremisten bestempeld. Vroeger konden ze ons nog weglachen omdat we toch te klein waren, maar nu onze standpunten door steeds meer instanties gedragen worden en wetenschappelijk bevestigd worden, beginnen we natuurlijk wat te irriteren…’.
Stop ermee
VIBE vzw is vrij formeel: ‘Je gebruikt geen afval in bouwmaterialen als je niet helemaal zeker bent dat het niet gezondheids- of milieubelastend is. We staan er blijkbaar niet bij stil dat bouwmaterialen ons voor 90 % van onze levenstijd omringen?’
VIBE vzw meent dat dit een klein incident is, en dat de grote problemen met ongezond binnenmilieu tengevolge van ongezonde bouwmaterialen nog moeten komen. Niet alleen in de jaren ’90, maar ook lang daarvoor en ook nu nog worden bedenkelijke grond- en toeslagstoffen gebruikt in bouwmaterialen. Er worden zelfs onderzoeksprogramma’s opgezet om te bekijken hoe men afval kan recycleren in bouwmaterialen. ‘Ik hou mijn hart vast als men dat straks allemaal ‘duurzaam bouwen’ gaat noemen en daar op de koop toe nog subsidies zou voor gaan verlenen’, zegt nog Peter Thoelen van VIBE.
Natureplus
Dringend tijd voor een streng label voor bouwmaterialen. Gisteren organiseerden de Provincie Limburg en VIBE een infodag over onder meer labels. Daar vergeleek VIBE een aantal bestaande labels voor bouwmaterialen. Voor VIBE kwam het internationale label ‘natureplus’ daar als strengste uit. ‘Natureplus labelt materialen uit natuurlijk grondstoffen die tot de top behoren inzake milieu, gezondheid en functionaliteit. VIBE zal natureplus bekendmaken in ons land en roept alle fabrikanten van minerale bouwmaterialen op om zich bij VIBE te informeren over de criteria van natureplus.