Omgeving 2017-03-10T09:43:09+00:00

Impact op de omgeving?

Vlaanderen heeft geen massa’s ruimte meer: steden raken vol, er is gebrek aan groen en onze open ruimte is versnipperd.
Willen we dus de voorspelde groei in huishoudens opvangen, dan moeten we zo efficiënt mogelijk zorgen voor dat wat we nog hebben. VIBE werkt daarom actief aan een ‘verduurzaming’ van dorpen, wijken, straten enz. en baseerd zich daarbij voornamelijk op de Ecopolis-principes van Tjallingii.

Wat is een duurzame wijk?

De ideale stad of wijk is een omgeving met een een diversiteit aan gebouwen en kleuren, waar kinderen speelplekken en ouderen rustplaatsen hebben, waar je rustig kan flaneren en fietsen in aangename veilige straten, waar ruimte is voor natuur, sport en cultuur en waar een bloeiende lokale economie aanwezig is. De natuur dringt zo de stad in, via netwerken van water en groen. Ze is toegankelijk voor iedereen.

Ruimtelijke (stads)planning is daarom werken met de natuur en start dus met inzicht in de ecologische basisprocessen. Pas als die begrepen zijn, kan men voorwaarden creëren die aantrekkelijk zijn voor planten, dieren en mensen. Het tweede discours is dus gefocust op processen.

De ambitie om een echt duurzaam project te ontwikkelen in al zijn facetten, veronderstelt een debat over een ambitienota die ook vooruitziet op de langere termijn. Dit gebeurt in overleg met alle projectpartners, met de omliggende buurten en
zelfs met een debat over de effecten van het project op stedelijk (soms zelfs regionaal) niveau. Van bij de start gaat dit gepaard met een procesbewaking en procesmanagement doorheen het hele traject, waarbij ook de toekomstige gebruikers in een zeer vroeg stadium betrokken worden.

Voorbeelden van duurzame wijken

Meer weten over de omgeving?

VIBE werkte de afgelopen jaren aan deze projecten

  • Duurzame Wijken (2013-2015)
    Versnellen van duurzame wijkontwikkeling en wijkherwaardering

Vauban-kleine percelen-variatie, Freiburg, Duitsland®Eva Heuts

Vauban, Freiburg. Al vele jaren het voorbeeld van wat een duurzame wijk hoort te zijn.

Een duurzame wijk is een verzameling van verschillende facetten

Duurzaamheidsmeter Wijken

De DZM Wijken helpt je om op een onderbouwde en objectieve manier in kaart te brengen wat een duurzame wijk inhoudt, zowel tijdens de locatiekeuze als in de ontwerpfase.

De DZM Wijken verzamelt duurzaamheidscriteria en bijhorende indicatoren. Bij evaluatie geef je op basis van de handleiding, een score voor elke indicator voor je specifiek project. Samen geven die scores dan een beeld van de duurzaamheid van de te bouwen wijk.

Een aantal thema’s zijn:

  • Kwaliteitsbewaking: is er een duidelijke visie, wordt er voldoende aandacht besteed aan draagvlak en projectbeheer…
  • Welzijn en welvaart: zijn er voldoende woningen beschikbaar voor zwakkere bevolkingsgroepen, hoe staat het met de tewerkstelling in de omgeving…
  • Mobiliteit: kan je je vlot en op een duurzame manier verplaatsen
  • Materialen en afval: worden er voldoende al aanwezige materialen en structuren hergebruikt, wat is de milieubelasting van de gebruikte materialen
Duurzaamheidsmeter Wijken

Vitaliteit en veiligheid

  • Begin met een goede structuur en voldoende densiteit
  • Een verweving en een verscheidenheid aan functies
  • Ontwerp de publieke ruimte als de plek voor sociale interacties
  • Ontwerp een doordachte public-private gradiënt voor het herstel van biodiversiteit en sociale cohesie
  • Zorg voor sociale verscheidenheid en betaalbare duurzame woningen

Rationeel energiebeheer van plan tot gebouw

  • Compact bouwen en goed isoleren creëert kansen voor decentrale hernieuwbare energiebronnen.
  • Een goede oriëntatie is belangrijk.
  • Warmte-Kracht-Koppeling (WKK) en collectieve warmtelevering door stadsverwarming.

Bodem, natuur en landschap

  • Behoud bodemkwaliteit, waardevolle landschapselementen en dier- en plantensoorten: gebruik de locale potenties
  • Creëer een ruraal en urbaan blauwgroen ecologisch netwerk
  • Stimuleer lokale eigen voedselproductie in de wijken

Comfort en gezondheid

  • Lichthinder
  • Geluidhinder
  • Luchtvervuiling en straling
  • Groen is positief voor de gezondheid
  • Gezonde gebouwen

Optimalisatie van de ruimte

  • Overweeg eerst de renovatie van gebouwen, het saneren van brownfields en de regeneratie van het bestaande stedelijk weefsel
  • Halt aan de onbezonnen stadsuitbreiding
  • Bouw slim in hoge densiteiten
  • Overweeg meervoudig ruimtegebruik
  • De lobbenstad: evenwicht tussen bebouwde lobben en open blauwgroene vingers
  • De strategie van de twee netwerken
  • De ’lobbenstad’ versus de ‘tuinstad’ en versus de ‘compacte concentrische stad’

Bereikbaarheid en toegankelijkheid

  • Zoek de juiste locatie voor de juiste functie op correcte schaal
  • Hanteer wandelen en fietsen als uitgangspunt
  • Creëer openbaar vervoer binnen ieders bereik
  • Duld de auto slechts als allerlaatste optie

Bereikbaarheid en toegankelijkheid

  • Zoek de juiste locatie voor de juiste functie op correcte schaal
  • Hanteer wandelen en fietsen als uitgangspunt
  • Creëer openbaar vervoer binnen ieders bereik
  • Duld de auto slechts als allerlaatste optie

Integraal waterbeheer

  • Hanteer water als ordenend principe en herstel de sponswerking
  • Gescheiden afvoer van vuil (zwart/grijs) en schoon (wit) hemelwater.
  • Hemelwater benutten, vasthouden, infiltreren en bufferen
  • Afvalwater zuiveren kan ook decentraal