FAQ  – Milieuverantwoorde en gezonde bouwmaterialen

Op deze pagina kan je de antwoorden terugvinden op de vragen over milieuverantwoorde en gezonde bouwmaterialen. Heb je zelf een suggestie of een idee voor onze FAQ? Mail dit dan zeker door naar communicatie[at]vibe.be.

Een milieuverantwoord en gezond bouwmateriaal is een bouwmateriaal dat bestaat uit (quasi-)onuitputtelijke natuurlijke grondstoffen zonder of met zo weinig mogelijk chemische toevoegstoffen. Milieuverantwoorde en gezonde bouwmaterialen hebben ook altijd een lage milieu-impact en mogen geen schadelijke gevolgen hebben voor de menselijke gezondheid. Ook producten op basis van gerecycleerde (natuurlijke) materialen en tweedehands bouwmaterialen perken de impact van de bouwsector in. Om hergebruik of hoogwaardige recycling mogelijk te maken, moeten de bouwcomponenten op een omkeerbare manier verbonden zijn. Zodoende vermijden we dat de aarde verder wordt uitgeput door de ontginning van nieuwe grondstoffen.

Hoewel beton wordt geproduceerd uit natuurlijke materialen betekent dit niet dat de basisgrondstoffen onuitputtelijk zijn. De winning van deze stoffen, zoals zand, heeft namelijk langdurige gevolgen voor het ecosysteem van de planeet. Ook het grootschalige watergebruik om beton te produceren, zal door de dreiging van watertekort op langere termijn problemen veroorzaken. De productie van beton zorgt daarnaast voor 8% van de wereldwijde CO2-uitstoot. Aangezien beton geen demonteerbaar of omkeerbaar product is, zorgt de afbraak niet enkel voor afval maar ook voor fijnstof. Dit zorgt voor een dalende luchtkwaliteit en aantasting van de natuur en landbouwgewassen. VIBE verdedigt de opvatting dat we het gebruik van beton in de bouwsector zo vaak mogelijk dienen te vermijden.

VIBE raadt het gebruik van gespoten PUR af. In België is dit materiaal ontzettend populair in de bouwsector om woningen te isoleren. Gespoten PUR wordt vervaardigd op basis van isocyanaten en alcoholgroepen. Om deze isolatiestof te produceren, maken de producenten gebruik van schaarse materialen. De productie impliceert een hoog energiegebruik en -verbruik. Daarnaast kunnen bouwmaterialen die verlijmd zijn met PUR-isolatie niet heropgenomen worden in de cyclus. De demontage of het hergebruik van deze elementen is simpelweg onmogelijk. Ook de gezondheidsrisico’s van PUR-schuim en gespoten PUR zijn niet niks. Bij het spuiten en uitharden van het PUR-schuim komen deze isocyanaten vrij die allergische reacties kunnen veroorzaken. De reacties treden voornamelijk op door de inademing van de dampen of het huidcontact met het schuim. PUR-slachtoffers kampen met astma, eczeem, luchtwegvernauwing en -irritatie, een jeukende huid en oogirritaties. Ook na de uitharding kunnen vlamvertragers en katalysatoren vrijkomen die in onvoldoende geventileerde ruimtes blijven hangen. Wie PUR wil vermijden, kan zich beroepen op ecologische en gezonde alternatieven. Denk aan geëxpandeerde granulaatkorrels van gerecycleerd glas, geëxpandeerd perliet, cellulose, geëxpandeerde kurkplaten, houtvezelplaten, vlas, kalk of hennep.