Stadslandbouw kunnen we – zoals de naam al doet vermoeden – losjes omschrijven als het kweken van gewassen of dieren binnen stedelijke context. Toch is stadslandbouw veel meer dan dat! In tegenstelling tot de traditionele landbouw (inclusief boer met ploeg) is stedelijke landbouw namelijk geïntegreerd in het urbane ecosysteem. In dit dossier bespreekt VIBE de sociale, economische en ecologische aspecten van stadslandbouw.

Hoewel stadslandbouw voor velen een nieuwigheid lijkt, is het dat absoluut niet. Stedelijke agricultuur verdiende zijn sporen al in ontwikkelingslanden en maakt nu ook in het Westen een opmars. Met stadslandbouw kan je namelijk alle kanten op én iedereen kan het ook. Als beginnende landbouwer hoef je geen grootgrondbezitter te zijn en encyclopedische kennis te bezitten. Met wat doorzettingskracht, vastberadenheid en een balkon of voortuintje kom je al een eind ver. Zie je het groter? Dan kan je ook braakliggende terreinen of open plaatsen benutten. Zo breng je de natuur terug naar het stadscentrum. In verschillende Belgische plaatsen zoals Gent, Antwerpen en Anderlecht geven enthousiastelingen al het goeie voorbeeld.

Lokale productie en ontspanning

Stadslandbouw brengt de teelt van gewassen en dieren dus terug op een lokaal niveau. Platteland en stad groeien naar elkaar toe, terwijl producent en consument met elkaar in contact komen. De consument weet wat hij eet. Mooi toch? Stadslandbouw beoogt niet enkele de productie van voedsel. Andere functies zijn bijvoorbeeld:

  • Versterking van de bewustwording over de herkomst van voedsel en de problemen die dit met zich meebrengt.
  • Door de jeugd te laten deelnemen krijgen ze de mogelijkheid om actief bij te leren over plant en dier.
  • Stadslandbouw moedigt de creativiteit aan aangezien mensen inventief met een beperkte ruimte aan de slag moeten.
  • Mensen kunnen ontspannen in de aanwezigheid van groen. Stadslandbouwers bewegen ook actief in de buitenlucht. Een mooie combinatie van in- en ontspanning.

Inspiratie in België

Roof Food – Gent

In Gentbrugge heeft een groep enthousiastelingen met groene vingers een dakmoestuin van 500 vierkante meter op bedrijvencentrum De Punt. Een stukje platteland in de Gentse stadscontext. Een cateringdienst verwerkt de gekweekte groenten, samen met de producten die lokale bio-boeren aanleveren. Roof Food garandeert zo een korte-keten economie die aansluit bij de lokale voedselstrategie die Stad Gent opzette.

Abbatoir – Anderlecht

In 2018 opende op het dak van FOODMET een daktuin van 4 000 vierkante meter. De boerderij is inmiddels omgedoopt tot Ferme Abattoir. Het business model voorziet in viskweek gecombineerd met hydrocultuur (dus de kweek van planten in water) waar groenten, fruit, kruiden en micro-green geproduceerd worden.

Pakt – Antwerpen

Op een oude industriële site in Antwerpen vinden we ’t Dak van Pakt terug. De stadslandbouwers bezitten er een gemeenschapstuin van 1800 vierkante meter met een tomatenserre, aquaponics, kippen, bijen en nog veel meer. Interessant om te weten: bij aquaponie worden de uitwerpselen van vissen gebruikt als voedingsstoffen voor de planten. De planten zuiveren dat water door de voedingsstoffen op te nemen waarna het terug naar de vissen kan stromen.

De komende weken zal VIBE stilstaan bij de sociale, economische en ecologische voordelen van stadslandbouw.