Opleiding: Architectuur voor welzijn: wat ligt er voorbij comfort? Over ruimtes die autonomie, verbondenheid en competentie voeden

Hoe kan architectuur ons welzijn ondersteunen? Waarom is welzijn meer dan comfort en wat betekent dat voor een duurzaam ontwerp van onze gebouwde omgeving?

We brengen ontwerpers, opdrachtgevers, beleidsmakers en zorg- en welzijnsorganisaties samen en tonen hoe de gebouwde omgeving mensen kan ondersteunen en hoe diverse mensen hun omgeving mee vormgeven.

’s Voormiddags zoomen we in op mens en diversiteit. We starten met een theoretische uiteenzetting over de self-determination theory en waarom welzijn veel meer is dan comfort en gezondheid. Daarna verkennen we twee recente ontwerpstrategieën: biophilic design en neuro-architectuur. Hoe kunnen we met zintuiglijke prikkels, natuur en materiaalgebruik het brein tot rust brengen en het gedrag positief beïnvloeden? En wat betekent dat voor de duurzaamheid van onze gebouwen? Tot slot deelt de Adviesraad Leuven concrete cases rond co-creatie en het vormgeven van inclusieve omgevingen. We ronden de voormiddag af met een panelgesprek rond deze sociale en affectieve dimensies van welzijn.

’s Namiddags verschuift de focus naar hoe welzijn ondersteund wordt in verschillende projecten. Eerst bekijken we stedelijke omgevingen: hoe betrek je de buurt in het ontwerpproces en hoe veranker je welzijn op het niveau van de wijk en de stad? Vervolgens zoomen we in op architectuur voor zorgomgevingen en tonen we hoe gebouwen mee zorgdrager worden. We sluiten af met een lezing over projecten met een sterke sociale impact. We sluiten ook dit gedeelte af met een panelgesprek.

We ronden deze studiedag af met een bezoek aan het kantoor van archipelago waar co-creatie leidde tot een werkplek die autonomie, competentie en verbondheid ondersteunt. Bezoekers ervaren er zelf hoe doordachte materiaalkeuzes en variaties in licht, akoestiek en flexibiliteit bijdragen aan het welzijn binnen een kantooromgeving.

© Green Deal Klimaatbestendige Omgeving

Programma

9u00 – Ontvangst

9u30 – Welkomstwoord

9u45 – Wat is welzijn?

Door Peter-Willem Vermeersch, archipelago

Wat hebben mensen nodig om zich goed te voelen? Meer nog dan comfort wil je je vrij voelen, verbonden met anderen en je competent voelen. Dat stelt de self-determination theory. We tonen hoe deze elementen zich vertalen naar ruimtes: bijvoorbeeld plekken om je terug te trekken, plekken om samen te komen en duidelijke, begrijpelijke circulatie. Deelnemers krijgen concrete voorbeelden die duidelijk maken: waar ondersteunt dit ontwerp een gevoel van welzijn en waar niet?

10u15 – Hoe gebouwen ons welzijn beïnvloeden

Door Yara Helsen, VIBE vzw

Hoe dragen zintuiglijke kwaliteiten en natuurbeleving bij aan ons goed voelen? We leggen uit hoe stress ontstaat in een ruimte, en hoe je met biophilic design en neuro-architectuur net rust en focust ondersteunt. Deelnemers leren enkele basisprincipes die ze meteen kunnen toepassen.

10u45 – Diversiteit in architectuur en welzijn

Door Adviesraad Leuven

In deze sessie kijken we naar welzijn voor verschillende soorten gebruikers: jong en oud, mensen met en zonder beperking, en verschillende leefstijlen. We tonen hoe co-design werkt: hoe ervaringsdeskundigen en architecten samen tot oplossingen komen. Deelnemers krijgen concrete cases aangereikt die tonen wat het betekent om in gesprek te gaan en input te vertalen naar het ontwerp.

11u15 – Panelgesprek over de impact van de gebouwde omgeving op welzijn

11u45 – Netwerklunch

13u00 – Welzijn in de stad

In deze lezing zoomen we uit naar het schaalniveau van de wijk en de stad. We tonen hoe je de buurt betrekt, hoe je publieke ruimte zo ontwerpt dat ontmoeting en veiligheid groeien, en hoe welzijn verankerd kan worden in een breder stedelijk verhaal. Deelnemers leren simpele participatie- en ontwerptools kennen om welzijn mee te nemen in masterplannen, buurtaanpakken en publieke projecten.

13u30 – Zorgarchitectuur voor welzijn

We gaan dieper in op de zorgende kracht van architectuur. Hoe kan architectuur zorgverlening verlichten door duidelijke routes, huiselijke sferen, privacy en rustplekken te voorzien? Deelnemers ontdekken hoe praktische ontwerpprincipes leiden tot een gebouw dat ook patiënten of bewoners meer autonomie en comfort geeft.

14u00 – Bouwen voor meer welzijn in de samenleving

In deze lezing bekijken we projecten met een expliciete sociale impact zoals inclusieve woonvormen en plekken waar kwetsbare groepen centraal staan. We tonen hoe architectuur kan bijdragen aan kansen, eigenwaarde en verbondenheid. Deelnemers krijgen handvatten om welzijn als uitgangspunt te nemen in hun programma van eisen, hun ontwerpkeuzes en hun samenwerking met sociale partners.

14u30 – Panelgesprek over welzijn in context

15u00 – Bezoek aan het kantoor van archipelago

We sluiten de studiedag af met een bezoek aan het Leuvense kantoor van archipelago waar welzijn centraal staat. Bezoekers ervaren hoe materiaalkeuzes en variaties in licht, akoestiek, temperatuur en flexibiliteit het dagelijkse welzijn op de werkvloer ondersteunen. Ze keren naar huis met concrete ideeën om hun eigen kantooromgevingen gezonder, rustiger en ondersteunend te maken.

© Green Deal Klimaatbestendige Omgeving

Praktische details

Datum

Dinsdag 13 oktober 2026, 9u00-16u30

Locatie

Provinciehuis Vlaams-Brabant
Provincieplein 1
3010 Leuven
Google Maps

Het provinciehuis is per fiets, per openbaar vervoer en per wagen bereikbaar. Je vindt meer over de bereikbaarheid op deze pagina.

Deze studiedag wordt gecureerd door