Studiedag: Architectuur voor welzijn: wat ligt er voorbij comfort? Over ruimtes die autonomie, verbondenheid en competentie voeden

Hoe kan architectuur ons welzijn ondersteunen? Waarom is welzijn meer dan comfort en wat betekent dat voor een duurzaam ontwerp van onze gebouwde omgeving?

We brengen ontwerpers, opdrachtgevers, beleidsmakers en zorg- en welzijnsorganisaties samen en tonen hoe de gebouwde omgeving mensen kan ondersteunen en hoe diverse mensen hun omgeving mee vormgeven.

’s Voormiddags zoomen we in op mens en diversiteit. We starten met een theoretische uiteenzetting over de self-determination theory en waarom welzijn veel meer is dan comfort en gezondheid. Daarna verkennen we twee recente ontwerpstrategieën: biophilic design en neuro-architectuur. Hoe kunnen we met zintuiglijke prikkels, natuur en materiaalgebruik het brein tot rust brengen en het gedrag positief beïnvloeden? En wat betekent dat voor de duurzaamheid van onze gebouwen? Tot slot deelt de Adviesraad Leuven concrete cases rond co-creatie en het vormgeven van inclusieve omgevingen. We ronden de voormiddag af met een panelgesprek rond deze sociale en affectieve dimensies van welzijn.

’s Namiddags verschuift de focus naar hoe welzijn ondersteund wordt in verschillende projecten. Eerst bekijken we stedelijke omgevingen: hoe betrek je de buurt in het ontwerpproces en hoe veranker je welzijn op het niveau van de wijk en de stad? Vervolgens zoomen we in op architectuur voor zorgomgevingen en tonen we hoe gebouwen mee zorgdrager worden. We sluiten af met een lezing over projecten met een sterke sociale impact. We sluiten ook dit gedeelte af met een panelgesprek.

We ronden deze studiedag af met een bezoek aan het kantoor van archipelago waar co-creatie leidde tot een werkplek die autonomie, competentie en verbondheid ondersteunt. Bezoekers ervaren er zelf hoe doordachte materiaalkeuzes en variaties in licht, akoestiek en flexibiliteit bijdragen aan het welzijn binnen een kantooromgeving.

© Green Deal Klimaatbestendige Omgeving

Programma

9u00 – Ontvangst

9u30 – Welkomstwoord

9u45 – Wat is welzijn?

Door Peter-Willem Vermeersch, archipelago

Wat hebben mensen nodig om zich goed te voelen? Meer nog dan comfort wil je je vrij voelen, verbonden met anderen en je competent voelen. Dat stelt de self-determination theory. We tonen hoe deze elementen zich vertalen naar ruimtes: bijvoorbeeld plekken om je terug te trekken, plekken om samen te komen en duidelijke, begrijpelijke circulatie. Deelnemers krijgen concrete voorbeelden die duidelijk maken: waar ondersteunt dit ontwerp een gevoel van welzijn en waar niet?

10u15 – Hoe gebouwen ons welzijn beïnvloeden

Door Yara Helsen, VIBE vzw

Hoe dragen zintuiglijke kwaliteiten en natuurbeleving bij aan ons goed voelen? We leggen uit hoe stress ontstaat in een ruimte, en hoe je met biophilic design en neuro-architectuur net rust en focust ondersteunt. Deelnemers leren enkele basisprincipes die ze meteen kunnen toepassen.

10u45 – Diversiteit in architectuur en welzijn

Door prof. dr. Andrea Jelic, KU Leuven

In deze sessie kijken we naar welzijn voor verschillende soorten gebruikers: jong en oud, mensen met en zonder beperking, en verschillende leefstijlen. We tonen hoe co-design werkt: hoe ervaringsdeskundigen en architecten samen tot oplossingen komen. Deelnemers krijgen concrete cases aangereikt die tonen wat het betekent om in gesprek te gaan en input te vertalen naar het ontwerp.

11u15 – Panelgesprek over de impact van de gebouwde omgeving op welzijn

11u45 – Netwerklunch

13u00 – Zorgzame Buurten

Door Jonas De Maeyer, Endeavour

Deze lezing vertrekt vanuit de eenvoudige vaststelling dat welzijn begint bij wonen op de juiste plek, in een woning en omgeving die echt beantwoorden aan je fysieke en mentale noden. De babyboomgeneratie ging in grote getallen verspreid wonen. Nu ze zelf ouder worden, zorgt dat niet alleen voor persoonlijke problemen, maar evengoed voor maatschappelijke uitdagingen. Hoe motiveren we senioren om tijdig slimmere keuzes te maken? Wat kan je als ontwerper doen opdat die keuzes vanzelfsprekender worden? Hoe zorgen we ervoor dat die juiste keuzes ook breed toegankelijk zijn? En hoe grijpen we de vergrijzing aan om de transitie naar zorgzame & toegankelijke buurten te versnellen? 

13u30 – Zorgarchitectuur voor welzijn

Door Kelly Hendriks, B-ILD

Verschillende voorbeeldprojecten illustreren hoe een grondige analyse van context en uitdagingen leidt tot het herdenken van de oorspronkelijke bouwvraag. Vertrekken vanuit een doordacht opzet van het programma resulteert in omgevingen die zorg niet enkel faciliteren, maar ook actief ondersteunen. Dit in een zoektocht naar toekomstgerichte plekken die comfortabel en toegankelijk zijn voor zowel bewoner en zorgverlener als de bredere buurt. 

14u00 – Bouwen voor meer welzijn in de samenleving

Door Kaat Volckaert en Géry Leloutre, Karbon

In deze lezing bekijken we projecten met een expliciete sociale impact zoals inclusieve woonvormen en plekken waar kwetsbare groepen centraal staan. Er wordt dieper ingegaan op de ruimtelijke kansen, de rollen die opgenomen kunnen worden, de partnerschappen die aangegaan kunnen worden… Kortom, de verschillende aspecten die een mensgerichte renovatie in een stedelijk dichtbevolkte context mogelijk maken.

14u30 – Panelgesprek over welzijn in context

15u00 – Bezoek aan het kantoor van archipelago

We sluiten de studiedag af met een bezoek aan het Leuvense kantoor van archipelago waar welzijn centraal staat. Bezoekers ervaren hoe materiaalkeuzes en variaties in licht, akoestiek, temperatuur en flexibiliteit het dagelijkse welzijn op de werkvloer ondersteunen. Ze keren naar huis met concrete ideeën om hun eigen kantooromgevingen gezonder, rustiger en ondersteunend te maken.

© Green Deal Klimaatbestendige Omgeving

Praktische details

Datum

Dinsdag 13 oktober 2026, 9u00-16u30

Locatie

Provinciehuis Vlaams-Brabant
Provincieplein 1
3010 Leuven
Google Maps

Het provinciehuis is per fiets, per openbaar vervoer en per wagen bereikbaar. Je vindt meer over de bereikbaarheid op deze pagina.

Deze studiedag wordt gecureerd door