Toekomstgericht en circulair (ver)bouwen: mini-cohousing Mechelen

Een woning is een plaats waar je leeft, groeit, leert, waar kinderen opgroeien en weer vertrekken, en waar je verandert. Over die jaren heen verandert je huis ook.  Het is belangrijk om bij die veranderingen stil te staan als je aan een bouwproject begint. Zo vermijd je grote aanpassingen en verklein je je ecologische impact – want aan bouwmaterialen hangt een stevig ecologisch prijskaartje. Maar hoe begin je nu met denken aan je toekomst?

Het mini-cohousingproject in Mechelen van DAM architecten brengt drie generaties samen onder één dak. De drie woonunits delen de gemeenschappelijke tuin, een centrale binnenstraat en een polyvalente kelder met een gedeelde leef- en studeerruimte. Het bouwteam maakt het niet enkel mogelijk om ruimtes te delen, maar ook de woning opdeelbaar maken. Architect Ken Dupont vertelt ons meer over dit project. 

Ruimtes delen

“We merken dat de vraag naar samenwonen de laatste jaren toeneemt”, vertelt architect Ken Dupont van DAM architecten. Meer en meer mensen zoeken een oplossing om bijvoorbeeld een zorgbehoevende ouder in huis te nemen. “Een op-en-top cohousingproject is soms een stap te ver. Het intergenerationele en sociale aspect van kangoeroewonen spreekt aan. In deze case delen we een grotere woning op in drie woonunits. De ouders zullen er samen met hun zoon en dochter wonen. Drie generaties onder één dak. Een ideale oplossing om minder ruimte vol te bouwen. We sparen twee extra kavels uit.” 

Het idee van ruimte delen namen we mee in het ontwerp van de woning. De bewoners zullen niet enkel de gemeenschappelijke tuin delen. We voorzien een centrale binnenstraat met een gemeenschappelijke vestiaire en een ‘geriefbibliotheek’. In de halfverzonken polyvalente kelder herbergen we de gedeelde leefruimte, een televisiehoek en een studeerruimte.”

Tips van Ken:

Een tip die voor de hand ligt: werk in een bouwteam.
Communicatie is heel belangrijk. Zorg voor een goede verstandhouding met de opdrachtgevers en de vergunningverlenende instantie. Het zal de onderlinge samenwerking zeker bevorderen.
Circulariteit neem je liefst mee in je volledige ontwerp. Het delen van ruimte is slechts één aspect. Streef ook naar flexibiliteit, aanpasbaarheid en opdeelbaarheid

Je woning opdeelbaar maken

Door de combinatie van een flexibele skeletstructuur en de centrale binnenstraat zijn in dit project allerhande bezettingen en functies mogelijk. “Een woning aanpassen tot een praktijkruimte behoort tot de opties”, vertelt architect Ken Dupont. Het veranderingsgericht ontwerp houdt ook rekening met noden die in de toekomst kunnen wijzigen. “Zo voorzien we enkele trapopeningen die voorlopig dicht blijven. Het is mogelijk om deze in de toekomst open te leggen. Zo kunnen de drie woonunits naargelang de gezinssamenstelling inkrimpen of uitbreiden door middel van wisselkamers. Voor iedere levensfase wat wils dus.”  

“In de volle draagmuur voorzien we op tactische plaatsen openingen die eenvoudig open- of dichtgemaakt kunnen worden. Zo zal een opening bovenaan ervoor zorgen dat vanuit beide delen de daklaag bereikbaar is. Dat laat eventuele uitbreidingen van de woonunits toe.” 

Tips van Ken:

Met het oog op de flexibiliteit van de woonunits moeten de technieken makkelijk aanpasbaar zijn. Daarnaast dienen alle technieken zoveel mogelijk gebundeld te zijn, terwijl alle units makkelijk bereikbaar moeten blijven. Wij werken met een centrale ‘Black Box’ langs de draagmuur waarin we alles van technieken bundelen.
Cohousing, meegroeiwonen en kangoeroewonen lenen zich ertoe om opdeelbaarheid op te nemen in het ontwerp. Het idee van wisselkamers laat bijvoorbeeld toe om de units eenvoudig uit te breiden of in te krimpen als dat nodig zou zijn.

Toekomstgericht bouwen en verbouwen: het is makkelijker dan je denkt met onze gids, opgesteld in samenwerking met Bond Beter Leefmilieu en VUB Architectural Engineering. Ontdek 15 circulaire oplossingen die je zelf kan toepassen op je bouw- of verbouwproject. De strategieën zijn verdeeld over vijf thema’s, concrete tips en ervaringen van professionals en zelfbouwers.

Cover magazine

Met de financiële steun van Vlaanderen Circulair.

Wil je meer inspirerend nieuws?